Endemik(Yerli) Türler Güvercin Haber-Aktüel Kanatlı Türleri

Trakya Makaracısı (Yerlisi)

                Trakya’da yetiştirilen adından da anlaşıldığı gibi Ülkemizin Marmara Bölgesi, Trakya yöresinde Makaracı ve görselliği ile bilenen bir ırktır. Osmanlı dönemine dayanan bu ırkı kullanarak yabancı ülkeler değişik cinste makaracı ırklar çıkarmışlardır. Yunan Makaracısı (yediveren) olarak ta bilinen Pomariski, Bemkali, Filibe ve Pazarcık gibi Bulgar Makaracılarının da kökeni Trakya makaracısı ırkına dayanır. Yunanistan ve Bulgaristan bu iki komşu ülkenin farklı çalışmalarla elde ettikleri makaracı kuşların temelinde Trakya Makaracı kanı bulunur.

                Trakya makaracısı Trakya yöresinde çok büyük ilgi ile yetiştirilmektedir. Trakya Makaracı güvercininin tepesiz ve tepeli olarak iki farklı fenotipi vardır. Trakya Makaracısı bazı yörelerde “Trakya Taklacısı”, “Rumeli Taklacısı”, “Rumeli Yerlisi”, “Trakya Yerlisi”, “Taklacı” veya sadece “Yerli” adlarıyla da bilinmektedir. Yabancı ülkelerde ise “Thrace Roller” denilmektedir. Bu güvercin ırkı orijinini Osmanlı Makaracıları (Oriental Roller) olarak da bilinen ırktan aldığı tahmin edilmektedir. Trakya bölgesi il ve ilçelerinde yoğun ilgi ile beslenir.

                Trakya Makaracısı özellikle bir performans ırkı olup uçuş ve takla özelliği çok iyidir. Ayrıca yuvaya olan düşkünlüğü, dengeli ve uzun makara yapabilmesi en belirleyici özelliklerindendir. Bunun yanında dış görünüş özellikleri de tamamen geri planda bırakılmamaktadır. Bu ırkı yetiştirenler arasında uçuş performansı ve dış görünüş arasında bir rekabet oluşmuş ve bu rekabetin dış görünüş olarak bilinen kostüm ve forma kayması ile ırk bazı ırklar ile melezlenmiştir. Bu durum zaman içinde ırkın uçuş performansında gerilemeye neden olmuştur. Adına uygun makaracı güvercinlerin sayısı azalmıştır.

                Trakya Tepeli ve Trakya tepesiz makaracı kuşlarını diğer makaracılardan ayıran başlıca özellik performansının yanında, kostüm (dış görünüş) özelliğinin bulunmasıdır. İyi bir Trakya Makaracı Kuşu yetiştiricisini hem performans hem de dış görünüş olarak tatmin etmelidir. 25 Ağustos 2011 Perşembe günü yayınlanan resmi gazetede Trakya Makaracısı da ırk olarak tescillenmiştir.

Uçuş Özellikleri;

                Trakya Makaracıları genellikle evlerinin üzerinde farklı yüksekliklerde daireler çizerek uzun süre ve yüksek uçarlar. Açılma, gezme ve dağılma gibi huyları yoktur. Yetiştiriciler genelde güvercinlerin tam performans gösterebilmeleri için 8 ve 15 arası kuştan oluşan bir grup oluştururlar. Kuşların makara özelliği kuşlar yükseklik kazandıktan sonra kendini gösterir ve kuşlar belirli aralıklarla makara yaparlar ve bir kuşun makaraya başlamasıyla diğer kuşlar onu takip ederler ve makara yapıp alçalan kuşlar daireler çizerek yükselmeye başlarlar. İyi bir makaracı kuş yere düşmez. Belli bir süre sonra makara gösterisi periyodik olarak tekrarlanır ve bu bir güvercin sever için müthiş bir görselliktir. Uçuş için salınan kuşlar kendi aralarında küçük gruplar oluştururlar ve bu gruplar bir birlerinden bağımsız farklı yüksekliklerde uçuş ve makaraya devam ederler. Ayrıca Trakya Makaracı Kuşları pırıltıya duyarsız kuşlardır. Pırıltıya duyarsız olmaları kuşların uzun sure ve yüksek uçmalarında büyük etkendir. İyi bir Trakya makaracı kuşu en az 3 saat uçabilmektedir. İyi antrenman verilmiş bir Trakya Tepesiz Makaracı Kuşu 5 ile 8 saat arası uçabilmektedir. Kart bir Trakya Makaracı Kuşunu alıştırmak oldukça zordur kümesine yetiştiricisine ve eşine son derece sadıktır. Eğitimli makaracıların başka kümeslere inmeleri veya yakalanmaları normal şartlar altında zordur.

Makara Özellikleri;

                Tepeli ve Tepesiz Trakya Makaracısı yetiştiricilerini uçuş özelliklerinin yanı sıra, makara özellikleri ile de tatmin etmektedirler. Makaraları net olmalıdır, kuş makarasını göstermelidir. Makara performansını belirleyen ölçütlerden biri de makara uzunluğudur. Trakya makaracısının yaklaşık 12 m bir makara performansı göstermesi beklenir. Bu uzunluğun altında makara yapan güvercinler damızlık olarak kullanılmamaktadırlar. Makara uzunluğunu yaklaşık bu mesafenin 3-4 katı mesafeye çekmek herkesin arzuladığı ortak amaçtır. Makara süre olarak uzun aralıklarla yapılmalıdır. Makara saatte bir defa olmalıdır. Örneğin; 3 saat uçan bir kuş en fazla 4-5 kez makaraya girmelidir. Makara sırasında yere düşmemelidir. Trakya kuşlarında aranan makara ve uçuş özellikleri bunlardır.

                Günümüz kuş yetiştiriciliğinin tüm zorlu koşullarına rağmen (şehir bina oluşumları, hastalıklar, yaban hayatı vs) Trakya Makaracısı yetiştiricileri bu ırkı en iyi şekilde günümüze kadar getirebilmişlerdir. Trakya Bölgesinde özellikle; Tekirdağ, Hayrabolu, Pınarhisar, Muratlı, Lüleburgaz, Kırklareli, Edirne, Çorlu, Babaeski, Uzunköprü, Malkara, il, ilçe, mahalle ve köylerinde beslenmektedir. Geçmişten Günümüze Trakya tepeli ve tepesiz kuşları, hobicilerin profesyonel bakımlarıyla iskelet, kas, tüy ve görsel olarak üst seviyeye gelmekle beraber, yörede yoğun bir ilgiyle yetiştirilmektedir.

Tepesiz Trakya Makaracı Kuşunun Fiziki Özellikleri:

                Tepesiz Trakya kuşlarının 5 ana rengi bulunmaktadır. Trakya Tepesiz Makaracılar orta büyüklükte kuşlardır. Gagaları uzun 1.8 cm veya 2 cm civarında olmalıdır. Orta ve yüksek 8 veya 10 cm uzunlukta ayak yapıları vardır ve dizden aşağısı tamamen paçasızdır. Tozluk (yarım paça) olan bir kuşun makarası ve rengi ne kadar güzel olursa olsun yetiştiriciler tarafından tercih edilmemektedir.  Kuyruktaki telek sayısı 14-16 arasındadır. Bel geniş olmalıdır. Kanatlar kuyruk üzerinde taşınır. Trakya Tepesiz Makaracılarının gözleri beyaz (açık renk) veya gülkurusu olmalıdır. Beyaz kuşlarda ise; bu durum biraz değişir, beyaz kuşların gözleri siyahtır. Tüm renkteki kuşların gagaları beyazdır, fakat kuşun rengine göre gaga ucunda kuşun vücut rengini taşıyan küçük bir koyuluk mevcuttur. Gaga ucu hariç geri kalan kısmı tamamen beyazdır. Trakya Tepesiz Makaracı kuşlarında kuyruk üstü yağ bezesi bulunmamaktadır. Fakat kuyruk üstü yağ bezesi olup ta, kuyruk üstü yağ bezesi olmayan kuşlar kadar makara yapan kuşlara da sıklıkla rastlanmaktadır. Kuyruk üstü yağ bezesi olmaması yetiştiriciler tarafından aranan başlıca özelliklerden biridir. İyi bir Trakya Kuşu yetiştiricisi; performansını veya görselliğini seyretmediği kuşları damızlık olarak tercih etmez. Performansı ne kadar iyi olursa olsun rengi ve diğer özelikleri ile bütünlük sağlamayan kuşlarda yine yetiştiriciler tarafından tercih edilmezler.

Tepesiz Trakya Makaracı Kuşunun Karakteristik Özellikleri Şunlardır;

1-Ucuş; makara performans

2-Renk; çakalsız, göğüs boyun kısmında yeşil mor yansıma olur. Beyazlarda görülmez (siyah, beyaz, kırmızı, sarı, küllü, kahverengi )

3-Kanat ve kuyruk yapısı;  Kanatlar kuyruk ile aynı veya kuyruk üstünde, kuyruk sayısı 14 veya 16 telek, kuyruk yukarıda, yere paralel

4-Kuyruk üstü yağ bezesi yoktur istisna olabilir tercih edilmez.

5-Göz rengi; açık beyaz veya gülkurusu kabul edilir. Göz çerçevesi ufak, hafif geniş kabul edilir.

6- Vücut ile orantılı geniş bel yapısı olmalıdır.

7- Ayaklar orta yükseklik 8-10 cm. Çevik ve neşeli bir karakterdedirler.

Tepeli Trakya Makaracı Kuşunun Fiziki Özellikleri;

                Tepelerinin iki kulak arasındaki genişliğine, ‘‘Çanak’’ tepe uçlarına ise ‘‘Yaka’’ denir. Yakalar ‘‘Tepe Gülü’’ adı verilen tarzda şekillenir. Tepeli Kuşlarda ‘‘Kaş’’ ta olabilir.  Trakya Kuşlarının Performansının yanında kostümünün de ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

Tepeli Trakya Makaracı Kuşunun Karakteristik Özellikleri Şunlardır;

1-Tepe orantılı ufak. Tepe, yan güller, gırtlak boyun alnında yaka olmamalı

2-Renk; çakalsız, boyun ve göğüste mor yeşil yansıma. Beyazlarda görülmez, (siyah, beyaz, kırmızı, sarı, küllü, kahverengi )

3-Kanat ve kuyruk yapısı; Kanatlar kuyruk üstünde olur, kuyruk sayısı 12 veya 14 telek. Kuyruk yukarıda yere paralel olmalı

4-Kuyruk üstü yağ bezesi yoktur istisna olabilir tercih edilmez

5-Göz rengi; beyaz, gülkurusu. Göz çerçevesi ufak ve hafif geniş kabul edilebilir.

6-Geniş bel

7- Ayaklar orta yükseklik 8-10 cm. Çevik ve neşeli bir karakterdedirler.

8-Uçuş; Makara, Performans

Renk çeşitleri;

                Renk bakımından beyaz, siyah, kırmızı, sarı, mavi (küllü) ana renklerinde ve ara renkler olarak zeytuni, nohudi ile çakal olarak adlandırılan ara renkleri de vardır.

Beyaz – Siyah – Kırmızı – Sarı – Küllü (mavi)  – Kahverengi

1-BEYAZ: Vücudundaki tüm tüyler beyaz renktedir. Gagaları ve tırnakları beyazdır. Gözlerinin rengi siyah olmalıdır. Tepeli ve tepesizi bulunur. Tepeli kuşta kaşta olabilir.

2.SİYAH: Vücudundaki tüm tüyler siyah renktedir. Tırnakları beyaz uçlarında siyahlık vardır. Gagalarının ucunda hafif bir siyahlık mevcuttur. Tepeli ve tepesizi bulunur. Tepeli kuşlarda ‘Kaş’ olabilir. Boyun göğüs bölgesinde yeşil  mor yansıma olur .

3.KIRMIZI: Vücudundaki tüm tüyler koyu kırmızıdır. Tırnakları beyazdır. Gagalarının ucunda hafif bir kırmızılık mevcuttur. Tepeli ve tepesizi bulunur. Tepeli kuşlarda ‘Kaş’ olabilir.

4-SARI: Vücudundaki tüm tüyler sarı renktedir. Tırnakları beyazdır. Gagalarının ucunda hafif bir sarılık mevcuttur. Tepeli ve tepesizi bulunur. Tepeli kuşlarda ‘Kaş’ olabilir.

5.KÜLLÜ:  koyu ve açık gri tonlarda olurlar. Kanat üzerlerinde siyah kuşakları bulunur. Gagalarının ucunda morluk mevcuttur. Tırnakları beyaz, uçlarında siyahlık olabilir. Trakya makaracıları arasında tüylerinde iki renk bulunan tek kuş küllülerdir. İyi bir küllü Yeşilbaş ördek gibi olmalıdır. Küllüde aranan özelliklerden biridir. Kuş güneşe çıktığında göğüs ve boyun bölgesindeki parlak tüylerinde yeşil mor yansıma olmalıdır.

6.KAHVERENGİ: Beş ana rengin dışında birde yetiştiricilerin zevk ve tercihleri doğrultusunda siyah ve sarı renkteki güvercinlerin çiftleştirilmesi ile elde edilen kahverengi güvercinlerde mevcuttur. Tüm vücutları kahverengidir, kanat uçları ve kuyrukları sarı renktedir.  Gagalarının ucunda siyaha yakın tonda koyu bir renk mevcuttur. Tırnakları beyazdır. Kahverengi güvercinler sarı renkteki güvercinler ile çiftleştirildiklerinde yavrular çoğunlukla sarı renkte olurlar. Kahverengi kuşlar siyah ile eşleştirildiklerinde ise çıkan yavrular genellikle siyah olurlar. Tıpkı diğerlerinde olduğu gibi kahverengi kuşlarında tepelisi ve tepesizi bulunur. Bu bir istisna ve kişisel tercihtir. Bunun dışındaki renkler kendi renginden olan eşler ile çiftleştirilirler.

1980 Edirne doğumlu evli ve bir kız çocuk babası. İstanbul Süs Tavukları ve Bahçe Hayvanları Yetiştiricileri Derneği’nin Eski Genel Sekreteri, Sultan Tavukları Kulübü’nün Kurucu Başkanı ve halen Başkan Yardımcılığı görevini üstlenmektedir. Folluk Dergisi’nin kurucusu ve editörlüğünü yürütmektedir. Tavukçuluk, Kanatlı Yetiştiriciliği ve evcil hayvan malzemeleri sektörlerinde faaliyet gösteren ticari işletmelerinde iş hayatını sürdürmektedir.