Kanatlı Sağlığı Köşe Yazıları

Tavuklarda Trichomoniasis

(PEYNİRLEME-PAMUKÇUK)

                Kanatlılarda sık görülen hastalıklardan birisi olan trichomoniasis, kamçılı bir bakteri tarafından oluşturulur. Bu hastalığa halk arasında iç çiçek, pamukçuk gibi isimlerde verilmektedir. Daha önceleri güvercin ve kumrularda daha çok görülürken son değişiklikler ile tüm kanatlılarda hastalığın görüldüğü belirtilmiştir. Tüm Dünya’da özellikle güvercin ve kumrularda bu hastalığa rastlanılır.

                Hastalığın nedeni olan bakteri çeşitli şekillerde vücuda alınabilir. Enfekte olan tavuklar veya kuşlar; ağız salgıları, dışkıları ve diğer bazı şekillerde bu etkeni çevreye yayarlar. Bu şekilde bir etken yayılımı olur. Başka bir kuşun bu etkeni alması ile onda da enfeksiyon oluşur. Aynı zamanda enfekte kuşlar ağız yoluyla yavrularını beslediği sırada yavrulara bulaşabilir. Hastalık etkeni barındıran suların içilmesi, etkeni barındıran yiyeceklerin tüketilmesi ve etken yoğunluğu bulunan ortamlarda bu hastalık kanatlıdan kanatlıya bulaşır.

                Bu hastalık bağışıklık sistemi güçlü olan kanatlılarda genellikle gizli seyreder ve herhangi bir belirti vermez. Fakat çok genç ve yaşlılarda, bağışıklık sistemi zayıf olduğundan ve strese maruz kalmaları durumunda hastalık belirtileri ortaya çıkabilir.

                Trichomoniasis özellikle gençlerde ağız, yumuşak damak, yutak, yemek borusu, kursak, bezli mide, sinüsler, karaciğer, dalak, akciğer, pankreas, kalp ve hava keselerinde yapı bozukluklarına neden olabilir. Genellikle ilk bu yapı bozuklukları ağız, yutak, yemek borusunda ve kursak mukozal yüzeyinde ortaya çıkar. Buralarda hasar veya yangı, beyaz-kremsi yapışkan sıvının varlığı dikkati çeker. Zamanla kenarları kanamaya ve küçük, sarı ve beyaz ülserler oluşur. Bu şekillenen nokta nokta odaklar giderek genişleyerek mukozal yüzeylere yayılır ve piramit benzeri bir şekle dönüşür. Bu lezyonlar sonrasında kanamasız olarak yerinden kalkabilir veya diğer iç organlara da yerleşir. Ayrıca sinüslerde peynirimsi içerik dikkati çeker.

                Bunun yanında kanatlılarda bazı diğer genel belirtilerde ortaya çıkar. Halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, tüylerde kabarma, soluk alıp vermede güçlük, yeme ve içmede güçlük, ishal, gözlerde şişme, gözlerde yaşarma, ağızdan akıntı gelmesi bu belirtiler arasında sayılabilir.

                Klinik belirtiler ve otopsi bulgularına bakarak büyük oranda hastalıktan şüphe edilir. Fakat kesin tanı için laboratuvar testi gerekmektedir. Lezyonlardan veya lezyonlu organ ve dokulardan alınan örneklerde etkene rastlanması ile kesin tanı konur.

                Trichononasları medikal tedavi ile tamamen yok etmek neredeyse mümkün değildir. Bu uygulamalar ile etken sayıca azalmakta ve bu sayı zamanla tekrar yükselmektedir. Çeşitli ilaçlar tedavide kullanılmaktadır.

                Hastalıktan korunmak için sağlık önlemleri, biyogüvenlik önlemleri ve dezenfeksiyon oldukça önemlidir. Hem etkili hem de ekonomiktir. Bunların  yanısıra anti fungal kullanılması, kümeslerin rutubetten kurtarılması, özellikle günün belli saatlerinde kümeslerin güneş alması, belirli aralıklarla pürmüzleme yani ateş ile dezenfeksiyon yapılmalı bu sayede hem mantar hem de mikroorganizmalar ortadan kaldırılmış olur. Bu önlemlerin bir çizelge oluşturularak devamlı yapılması hem sizin için hem hayvan refahı için önem arz eder.

‘’BİLİNÇLİ ÜRETİCİ HER ZAMAN KAZANIR.’’

   EKREM DAMATOĞLU

  Veteriner Teknisyeni