Hobicinin El kitabı Köşe Yazıları

Süs Tavuklarının Yarışmaya Hazırlık Süreci Nasıl Olmalı?

Süs Tavuğu yetiştiriciliği çok hassas bir süreçtir. Özellikle yarışma hedefi olan üreticiler için çok ince detaylar söz konusudur. Bu yazımda sizler için önceki yarışma deneyimlerimden ilham alarak süs tavuklarının yarışmaya hazırlık süreci ile ilgili bilgi ve deneyimlerimi sizler için kaleme almaya çalıştım. Umarım bir nebze de olsa faydalı olabilirim. Süreci başından sonuna evreler halinde özetlemeye çalışacağım.

Çıkım Takvimi

Yarışma tarihini dikkate alarak, en iyi damızlık hayvanlarından civciv çıkarıyoruz. Bazı ırklar daha yavaş gelişir, horozlar tavuklara göre daha yavaş olgunlaşır. Genellikle kendini en iyi gösteren yaşı tavuk için 7-8 ay civarında, horoz için ise 10-12 ay civarıdır. Hafif ve küçük ırklar daha çabuk gelişir.

2-4 aylık

Civcivlere, en önemli iki aşıların (Newcastle ve Inf. Bronşit) yanında , çevrede veya kendi kümesimizde daha önce meydana gelmiş hastalıklara karşı aşıları uygulamak gerekir. Civcivlerimizi kaliteli bir yem ile besliyoruz ve temizliğe dikkat ediyoruz. 3 aylıkken genç tavukları , erkek kardeşlerinden ayırmalıyız. Bu şekilde, genç tavuklar daha rahat büyüyebilir. Hayvanlarımızı artık bahçeye salabiliriz, ama tüy renginin bozulmaması için, öğle saatlerinde güneş etkisinden korumalıyız.

5-6 aylık

Irk ve renk standartlarına dayalı, üst kaliteli ve eleme kusuru olmayan tavuklar ve horozları seçmeliyiz. Temiz ve kalabalık olmayan ortamda, kaliteli yem ile besleyerek,  yarışma adaylarımızın gelişimini takip ediyoruz. Yarışmadan önce yumurtlamasını engellemek için, tavukları bir kaç kere farklı bir kümese yerleştiren üreticiler  var, ama bence bu yöntem tavuklara stres yaratabilir, ve kısmen (boyunda) tüy dökülmesini tetikleyebilir.

Yarışmaya 1 ay kala

                Newcastle/ Bronşit ve Çiçek hastalığı aşıları güncel değilse, bu aşıları tekrarlıyoruz. Yarışma için kafes eğitimine başlamalıyız. Amacı, tek başına kapalı alanda kalmasına ve temasa alıştırmak. Her yarışma adayını haftada bir kaç saat show kafesinde bırakıyoruz ve kafese koyup çıkartmaya alıştırıyoruz. Ayrıca hakemin yapacağı hareketlerini,  mesela kanatlarını açmak veya kafasını tutmak ve incelemek, antremanı çok önemli. Hakemler köşeye kaçan veya kanatlarını çarpan tavukları sevmezler. Aynı zamanda hepsi için bir puan kartına olumlu ve olumsuz özelliklerini yazabiliriz. Yarışma  kayıtları için, hangi ırk ve renkten kaç hayvan göndermek istediğimize karar vermeliyiz fakat bilezik numaralarını belirlemek için henüz çok erken bir süreçtir. Tam olarak hangisinin götürüleceği, yarışmadan ancak 3 gün önce netleşecek, çünkü bir hayvan halsiz olabilir, veya bir kanat teleği kırılmış olabilir ve bu sebepten yarışmaya katılamayabilir.

Yarışmaya 2 hafta kala

                Kafes eğitimine devam. Beyaz veya çok kirli hayvanlarımızı büyük bir kova veya banyoda bir leğen içinde, bebek şampuanı ile yıkıyoruz. Sıcak bir odada, karton üstüne  bir yarışma kafesine koyarak,  tüylerin kurumasını bekliyoruz. Fön çekerek bunu hızlandırabiliriz, ama tavuk, birkaç gün içinde, kuyruk üstündeki yağ bezesinde üretilen doğal yağı dağıtılarak tüylerini parlatabilirse, tüyler daha güzel olur. Ayaklarını süngerle, yüz, ibik ve burun deliklerini pamuklu çubukla temizliyoruz. Ayak tırnakları ve gagası fazla uzun ise, tırnak makası veya törpü ile kısaltıyoruz.

Yarışmaya  1 hafta kala

                Diş parazit (bit) kontrolü yapıp, gerekirse tedavi uyguluyoruz. Nakliyat için taşıma araçlarımızı  hazırlıyoruz. Bunun için pet shoplar dan temin edilebilen büyük boy pet hayvanı taşıma çantalarını veya özel yapım hayvan refah standartına uygun taşıma çantalarını tercih etmeliyiz. Karton koli ile hayvan naklini uygun görmüyorum birçok olumsuzluklara neden olabiliyorlar. Taşıma çantalarımızı arabada içine yerleştirerek test yüklemesini yapıyoruz. Yarışmaya götürülecek malzemeleri hazırlıyoruz. Kağıt peçete, ıslak mendil, sünger, yağ veya vazelin, pamuk çubuk, boş çöp poşetleri, yedek gazete, biraz talaş, yem, suluk ve yemlikleri. Yarışma sonrası geri dönecek hayvanlarını karantinaya koymak için, hangi tavuk hangi kümese gideceğini planlıyoruz.

Yarışmaya 3 gün kala

Son popo ve ayak temizlemesini yapıyoruz. Vitamin veriyoruz (özellikle C vitamini strese önler) Yarışmaya giden hayvanlarının bilezik numaralarını kaydediyoruz ve nakliyat için kafeslerin üstüne bilezik numaralarını ve tavuk ırk/rengini yazıyoruz. Aşılama kayıt belgesi, veterinerden sağlık raporu ve nakil beyannamesi evraklarını hazırlıyoruz.

Yarışmaya yolculuk günü

                Yolculuğumuz genellikle sabah çok erken (saat 5-7 arası) başladığı için, yola çıkmadan 2 saat önce ışık yakıyoruz ve hayvanlara yem ve vitaminli su veriyoruz.  Kendi bagajımızı ve tüm malzemeleri arabaya koyduktan sonra, son olarak hayvanları işaretlenmiş kafeslere yerleştiriyoruz ve plana göre arabaya yüklüyoruz. Yol boyunca mola yaparken, hayvanların stres durumunu kontrol ediyoruz. Hızlı nefes alırlarsa, hava fazla sıcak demektir ve havalandırmak/soğutmak gerekir.

                Yarışma alanına varınca, tüm hayvanlarımıza hemen taze su ve yem veriyoruz. Yarışma salonunun girişinde veteriner sağlık kontrolünden geçtikten sonra, hayvanları bir daha son temizlik kontrolü yapıyoruz , ayakları, yüzü ve ibiklerini biraz yağ veya vazelin sürerek parlattıktan sonra, yarışma kafeslerine yerleştiriyoruz. Kafes numaralarını elimizdeki bilezik listemize kaydetmek, hayvanlarımızı sonra kolayca bulmamıza sağlar.

Yarışmadan sonra

                Unutulmaması gereken  bir nokta, puan kartlarımızı toplamak ve saklamaktır. Puan ve derecenin yanında, hakem tarafından yazılan tavsiyeler ve hatalar, bize ilerdeki üretim için yardımcı olur ve yol gösterir.

                Hayvanlarımızı geldiği gibi aynı taşıma çantaları içinde eve götürüyoruz. Eve varınca, karantina planımıza göre yarışmadan gelen hayvanları 2 hafta diğer tavuklardan ayrı kafeslere yerleştiriyoruz. 3 gün daha vitamin veriyoruz ve olası hastalık belirtilerini  gözlemliyoruz.

                                                                                                                                                                             Sonja Carter

Erkan Filiz

1980 Edirne doğumlu evli ve bir kız çocuk babası. İstanbul Süs Tavukları ve Bahçe Hayvanları Yetiştiricileri Derneği’nin Eski Genel Sekreteri, Sultan Tavukları Kulübü’nün Kurucu Başkanı ve halen Başkan Yardımcılığı görevini üstlenmektedir. Folluk Dergisi’nin kurucusu ve editörlüğünü yürütmektedir. Tavukçuluk, Kanatlı Yetiştiriciliği ve evcil hayvan malzemeleri sektörlerinde faaliyet gösteren ticari işletmelerinde iş hayatını sürdürmektedir.